เครือข่าย “พื้นที่กลางสันติภาพจากคนใน” (Insider Peacebuilders’ Platform - IPP) ซึ่งประกอบด้วยภาคประชาสังคม นักวิชาการ สื่อมวลชน และผู้นำชุมชน ได้จัดทำข้อเสนอแนะต่อรัฐบาลไทย, ขบวนการ BRN, กลุ่มปลดปล่อยปาตานีอื่น ๆ และภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เพื่อผลักดันนโยบายและแนวทางการพูดคุยสันติภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้ หลังจากกระบวนการดังกล่าวหยุดชะงักตั้งแต่สิงหาคม 2567 ท่ามกลางความรุนแรงที่เพิ่มขึ้น โดยมีข้อเสนอ 4 ข้อ ทั้ง รักษาโต๊ะพูดคุย ลดความรุนแรง การแสวงออกทางการเมืองและการปรึกษาหารือสาธารณะ โดยข้อเสนอเหล่านี้เกิดจากการประชุมเชิงปฏิบัติการของ IPP โดยมุ่งหวังให้ทุกฝ่ายร่วมกันสร้างแนวทางแก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน

Jaringan “Platform Pembina Damai Dalman (Insider Peacebuilders’ Platform – IPP), sebuah jaringan yang terdiri daripada masyarakat sivil, ahli akademik, media serta pemimpin komuniti yang prihatin terhadap agenda kedamaian di wilayah sempadan selatan/Patani, telah menyusun cadangan terhadap kerajaan Thai, Barisan Revolusi Nasional Melayu Patnai (BRN), gerakan pembebasan Patani yang lain, masyarakat sivil, serta pihak yang berkenaan. Cadangan ini dihasilkan melalui proses konsultasi dalam bengkel IPP, dan dikemukakan bagi pertimbangan tentang penentuan dasar serta pembinaan damai dan dialog damai wilayah sempadan selatan.

The Insider Peacebuilders’ Platform (IPP), a network comprising representatives from civil society organizations, academics, media, and community leaders interested in peace in the Southern Border Provinces of Thailand/Patani, proposes recommendations for the Thai government, the Barisan Revolusi Nasional Melayu Patani (BRN), other Patani liberation movements, civil society, and relevant stakeholders to advocate policies for peacebuilding and peace dialogue in Deep South Thailand. These recommendations, formulated from consultations during IPP workshops, aim for all parties to jointly resolve conflicts in a concrete and sustainable manner.

อ่านฉบับเต็ม (ภาษาไทย)

จดหมายเปิดผนึก

วันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568

เรื่อง ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเกี่ยวกับกระบวนการสันติภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้/ ปาตานี โดย เครือข่าย "พื้นที่กลางสันติภาพจากคนใน" (Insider Peacebuilders' Platform - IPP)

เรียน นายกรัฐมนตรี รัฐบาลไทย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ขบวนการแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปาตานี (BRN)ภาคประชาสังคม และฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

ด้วยกระบวนการพูดคุยสันติภาพจังหวัดชายแดนภาคใต้หยุดชะงักลงตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2567 เนื่องจากรัฐบาลไทยยังไม่มีนโยบายและการดำเนินการแก้ไขปัญหาความไม่สงบและการสร้างสันติภาพในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้/ ปาตานีที่ชัดเจนและเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการแต่งตั้งคณะพูดคุยสันติภาพชุดใหม่ประกอบกับสถานการณ์ความรุนแรงที่เพิ่มสูงขึ้นในรอบหลายเดือนที่ผ่านมา เครือข่าย "พื้นที่กลางสันติภาพจากคนใน" (Insider Peacebuilders' Platform - IPP) ซึ่งประกอบด้วยภาคประชาสังคม ภาควิชาการ สื่อมวลชนและผู้นำชุมชน ที่สนใจประเด็นสันติภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้/ ปาตานี จึงได้ร่วมจัดทำ ข้อเสนอแนะต่อรัฐบาลไทย, ขบวนการแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปาตานี (Barisan Revolusi National Melayu Patani - BRN), ขบวนการปลดปล่อยปาตานี อื่น ๆ, ภาคประชาสังคม และฝ่ายที่เกี่ยวข้อง เพื่อ พิจารณาสำหรับนโยบายการสร้างสันติภาพ และการพูดคุยสันติภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งมาจากกระบวนการปรึกษาหารือในการประชุมเชิงปฏิบัติการ IPP โดยมีสาระสำคัญทั้งหมด 4 ข้อ ดังนี้

1. การรักษากระบวนการพูดคุยสันติภาพ: ขอเรียกร้องให้รัฐบาลไทย ขบวนการแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปาตานี (BRN) และฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ยังคงรักษาให้มีกระบวนการพูดคุยสันติภาพต่อไป และควรมีการเจรจาสันติภาพอย่างจริงจังเพื่อแสดงถึงเจตจำนงทางการเมือง โดยตัวแทนที่ได้รับมอบอำนาจตัดสินใจ (mandate) จากทั้งสองฝ่าย ภายใต้หลักการทั่วไป (General Principles) และแผนปฏิบัติการร่วมเพื่อสร้าง สันติสุขแบบองค์รวม JCPP) ซึ่งระบุถึงกรอบหลักการสำคัญ ได้แก่ (1) การลดความรุนแรง/ การยุติความเป็นปฏิปักษ์ศัตรู, (2) การปรึกษาหารือสาธารณะ และ (3) การแสวงหาทางออกทางการเมือง ภายใต้กรอบ รัฐธรรมนูญไทย โดยเฉพาะรัฐบาลไทยควรเร่งรัดแต่งตั้งคณะพูดคุยสันติภาพ โดยที่หัวหน้าคณะพูดคุยสันติภาพ ต้องมาจากพลเรือน ให้ตัวแทนประชาชนเข้าไปมีส่วนร่วมบนโต๊ะเจรจา และควรเปิดโอกาสให้ตัวแทนจากขบวนการปลดปล่อยปาตานีทุกกลุ่มเข้าร่วมกระบวนการพูดคุยสันติภาพ ไม่ว่าจะเป็นการพูดคุยพร้อมกันหรือกระบวนการคู่ขนาน นอกจากนี้ควรสนับสนุนให้มีกลไกติดตามกระบวนการพูดคุยสันติภาพอย่างเป็นทางการ ที่ประกอบด้วยองค์กรจากหลายภาคส่วน

2. การลดความรุนแรง/ การยุติความเป็นปฏิปักษ์ศัตรู: ขอเรียกร้องให้รัฐไทย ขบวนการแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปาตานี (BRN) และฝ่ายที่เกี่ยวข้อง คุ้มครองประชาชนพลเรือนจากความรุนแรงปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากการปราบปรามและใช้ความรุนแรง ไปสู่แนวทางการเมืองที่ไม่ใช้ความรุนแรง โดยแสดงถึงความตั้งใจจริงของทุกฝ่าย เพื่อแสดงให้เห็นถึงเจตจำนงในการแก้ไขปัญหาจากความรุนแรง นอกจากนี้ควรมีการจัดตั้งองค์กรตัวแทนองค์กรภาคประชาสังคม เยาวชน สตรี สื่อ โดยมีบทบาทเป็นองค์กรติดตามตรวจสอบ ประเมิน ยื่นข้อเสนอและกดดันเป็นพื้นที่กลางที่ปลอดภัย โดยมีการรับรองจากฝ่ายรัฐไทย และฝ่ายขบวนการ

3. การปรึกษาหารือสาธารณะ: การปรึกษาหารือสาธารณะยังมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะต้องการให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำหนดอนาคตอย่างมีความหมาย และสร้างความไว้วางใจ ท่ามกลางสถานการณ์ที่มีแต่ความไม่ไว้วางใจ โดยการปรึกษาหารือสาธารณะต้องเป็นพื้นที่ปลอดภัย โดยมีกลไกที่สามารถทำให้พื้นที่มีความปลอดภัย และสร้างความไว้วางใจได้จริง ในช่วงเวลาของการปรึกษาหารือสาธารณะควรให้ประชาชน ทุกฝ่ายสามารถแสดงความคิดเห็นอย่างเสรีในเรื่องต่าง ๆ ได้โดยไม่ถูกคุกคามและไม่ถูกดำเนินคดีทางกฎหมายไม่ว่าจะเป็นเวที่จากหน่วยงานภาครัฐ หรือเวทีจากภาคประชาสังคม

4. การแสวงหาทางออกทางการเมือง: ขอเรียกร้องให้ทุกฝ่ายสนับสนุนและผลักดันให้เปิดพื้นที่ทางการเมืองอย่างจริงจัง และยอมรับภาคประชาสังคมเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสันติภาพในทุกระดับ ทั้งระดับท้องถิ่น ระดับประเทศและระดับโต๊ะเจรจา นอกจากนี้ควรเสนอให้ปรับโครงสร้างทางการเมือง โดยฝ่าย รัฐ, ฝ่ายขบวนการฯ, ผู้มีความเห็นต่าง และประชาชนในพื้นที่ทุกฝ่ายร่วมกัน โดยคำนึงถึงความต้องการรูปแบบการปกครอง เพื่อให้เจรจาหาทางออกร่วมกันได้ภายใต้กรอบรัฐธรรมนูญไทย และควรให้ประชาชนมีส่วนร่วมในรูปแบบการทำประชามติ นอกจากนี้ควรแก้ไขกฎหมายที่เกียวข้องกับสภาที่ปรึกษา ศอ.บต. เพื่อให้มีสัดส่วนสมาชิกที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชนและเพิ่มบทบาท อำนาจหน้าที่ในการรับฟังความ คิดเห็นของประชาชนและการตรวจสอบการบริหารงานของหน่วยงานรัฐในพื้นที่

เราเชื่อมั่นว่าสันติภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้/ปาตานีจะเกิดขึ้นได้ หากทุกฝ่ายมีความจริงใจและมีเจตจำนงทางการเมืองในการร่วมผลักดันให้เกิดการยุติความรุนแรงและสร้างสันติภาพอย่างยั่งยืน

จึงเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณา

เครือข่าย "พื้นที่กลางสันติภาพจากคนใน"(Insider Peacebuilders' Platform - IPP)